KontrapunktFakty i druga strona narracji
Środa, 28 października 2026
—°Warszawa
Energia28 października

Ceny gazu przed zimą: taryfa, giełda i spór o VAT

Opozycja chce niższego VAT i audytu Orlenu, rząd przypomina o deficycie. Część liczb z tej debaty się nie zgadza, po obu stronach.

Aktualizacja: 28 października 20263 min czytania11 źródeł
96,68 €TTF za MWh, 27.10 (najwyżej od 2022)[1]
197,29 złtaryfa myORLEN za MWh netto, do 31.12[3]
4,1%inflacja CPI we wrześniu[9]
A3rating Moody's po obniżce z A2[11]

W skrócie

  • Hurtowy gaz (TTF) kosztuje najwięcej od 2022 r., ok. 96,7 €/MWh. Taryfa dla gospodarstw domowych jest zamrożona do końca roku na poziomie mniej więcej o połowę niższym.
  • PiS proponuje 8% VAT na paliwa stałe i 5% na prąd i ciepło; Rozwój Plus zarzuca Orlenowi zawyżanie cen.
  • Kluczowa niewiadoma: taryfa od 1 stycznia 2027 r. i rzeczywisty koszt pozyskania gazu przez Orlen.

Fakty

  1. Cena gazu na holenderskiej giełdzie TTF wyniosła 27 października ok. 96,7 €/MWh, najwięcej od 2022 r. Po kursie NBP (4,41 zł za euro) to ok. 426 zł/MWh.[1][2]
  2. Gospodarstwa domowe w taryfie myORLEN płacą za samo paliwo 197,29 zł/MWh netto (24,27 gr/kWh brutto). Prezes URE przedłużył taryfę do 31 grudnia 2026 r.; do rachunku dochodzą dystrybucja i abonament.[3][4]
  3. PiS przedstawiło projekt „Tanie Ogrzewanie”: 8% VAT na paliwa stałe (węgiel, pellet, brykiet) i 5% na energię elektryczną i ciepło. Obniżki miałyby obowiązywać w sezonie grzewczym.[5][6]
  4. Mateusz Morawiecki (Rozwój Plus) napisał, że Orlen „kupuje gaz za ok. 100 zł/MWh, a sprzedaje nawet za 350 zł”. W wywiadzie dla WP mówił o gazie z USA „za ok. 100 dol. za MWh” i sprzedaży odbiorcom biznesowym „po 300 zł”.[7][8]
  5. Według Dawida Czopka (Polaris FIZ) Orlen ma trzy źródła gazu. Krajowe wydobycie to ok. 4 z ok. 20 mld m³ rocznego zużycia i tu marża jest „gigantyczna”; dostawy z Norwegii idą po cenach TTF, a z USA po cenach Henry Hub. Część różnic cenowych spółka zabezpieczyła. Orlen nie ujawnia pełnych kosztów.[8]
  6. Inflacja we wrześniu wyniosła 4,1% r/r, a paliwa podrożały o 36,1% r/r. RPP utrzymała stopę referencyjną na poziomie 3,75%; kolejne posiedzenie odbędzie się 3–4 listopada.[9][10]
  7. We wrześniu Moody's obniżył rating Polski z A2 do A3, wskazując deficyt sektora finansów publicznych na poziomie ok. 7% PKB w latach 2026–2027.[11]

Tezy i kontrapunkty

Narracja opozycji (PiS, Rozwój Plus)3 kontrargumenty
Teza w debacie
  • Nadchodzi najdroższa zima, a rząd zostawia rodziny bez osłon.
  • Orlen kupuje tanio i sprzedaje drogo, więc potrzebny jest audyt i niższy VAT.
Kontrapunkt
  • Dla gospodarstw domowych taryfowa cena gazu (197 zł/MWh netto) jest dziś mniej więcej o połowę niższa od hurtowej ceny TTF.
  • „100 zł/MWh” to koszt jednego źródła (w wywiadzie autor mówił o 100 dolarach), a nie średni koszt całego portfela. Porównanie go z ceną sprzedaży bez kosztów przesyłu, magazynowania i zabezpieczeń zawyża marżę.
  • Obniżka VAT nie jest celowana: najwięcej zyskują ci, którzy zużywają najwięcej. Przy deficycie ok. 7% PKB i obniżonym ratingu ktoś za nią zapłaci, przez wyższy dług albo inne podatki.
Narracja rządu i koalicji3 kontrargumenty
Teza w debacie
  • Taryfy są zamrożone do końca roku i ceny są pod kontrolą. Propozycje opozycji są nieodpowiedzialne budżetowo.
Kontrapunkt
  • Taryfa obowiązuje do 31 grudnia, czyli kończy się w środku sezonu grzewczego. Przy TTF najwyżej od 2022 r. ryzyko podwyżki od stycznia jest realne, a planu na ten wariant nie przedstawiono.
  • Taryfa gazowa nie obejmuje węgla, pelletu ani prądu. Inflacja 4,1% i paliwa droższe o 36% r/r najmocniej uderzają w gospodarstwa o niskich dochodach.
  • Orlen jest kontrolowany przez Skarb Państwa i nie ujawnia kosztów pozyskania gazu. Postulat przejrzystości jest zasadny niezależnie od tego, kto go zgłasza.

Czego nie wiemy

  • Jaka będzie taryfa gazowa od 1 stycznia 2027 r.
  • Ile kosztowałby projekt PiS: w materiałach, do których dotarliśmy, nie ma pełnej wyceny.
  • Jaki jest średni ważony koszt pozyskania gazu przez Orlen.

Źródła

  1. 1.New increase in gas price on TTF (96.68 EUR/MWh) on Tuesday, 27 October3e-news · 2026-10-27
  2. 2.Kurs średni EUR, tabela A NBPNBP · 2026-10-27
  3. 3.Ceny gazu w IV kwartale 2026. Stawki myORLEN i rachunkiMunipro · 2026-10
  4. 4.myORLEN cena gazu 2026Selectra · 2026-10
  5. 5.„Tanie Ogrzewanie”. PiS ogłasza projekt ustawymoney.pl · 2026-10-26
  6. 6.PiS chce tańszego ogrzewania. KO odpowiadaPolskie Radio Rzeszów · 2026-10-26
  7. 7.Wpis Mateusza Morawieckiego na XX · 2026-10-28
  8. 8.Polacy przepłacają? Trzy źródła, trzy marże. Tak Orlen zarabia na gaziemoney.pl · 2026-10-27
  9. 9.Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych we wrześniu 2026 r.GUS · 2026-10
  10. 10.RPP nie zmieniła stóp w październiku 2026Rankia Polska · 2026-10
  11. 11.Agencja ratingowa Moody's obniżyła rating PolskiMinisterstwo Finansów · 2026-09

Ten tekst przygotowano automatycznie, z pomocą AI, na podstawie podlinkowanych źródeł; nie przechodzi weryfikacji redakcyjnej. Jak działamy